لباس زنان کردی
بازدید : 10175
*پوشاک زنان کردستان لباسی شبیه شبرنگها و ستارههای آسمانی لباسی که رنگ و بوی سنت دارد و اصالت یك بانوی ایران زمین از آن میبارد. بانوی كردزبان مغرب زمین بزرگترین دغدغهاش حفظ سنتها و ارزشهای ایرانی و محلی است. تركیب اروپایی- محلی را در لباس كردی نمیپسندد و باور ندارد لباس اصیل زنان غرب ایران سمبلی فرنگی به خود گیرد. او همواره به قدمت هزاران ساله لباس كردی افتخار كرده و با امید حفظ این لباس سوزن را به ملیله و ملیله را به پارچه میزند و بعد سمفونی از نوای كردی را در جان پرزرق و برق پارچه به صدا درمیآورد. لباسهای كردی فقط مخصوص كرمانشاه نیست. این پوششهای محلی در استان كردستان، آذربایجان شرقی و ایلام از دیرباز مورد توجه اهالی این شهرها قرار گرفته و قدمتی طولانی دارد. به طور كلی كردها علاقه زیادی به حفظ پوششهای محلی دارند به همین علت با وجود تغییرات متعددی كه از قرون گذشته در فرهنگها به وجود آمده است، پوشیدن لباسهای محلی كرمانشاه از سالهای گذشته رونق دارد و تغییر چشمگیری در آن حاصل نشده است. *تاریخچه : بیشتر لباسهای كردی به دوره مادها و ایران باستان بازمیگردد. بر كتیبهها و سنگنوشتههای به یادگار مانده از قرنهای گذشته تصاویر زیادی از زنان و مردان مناطق مختلف ایران با پوششهای سنتی اهالی كردنشین حك شده است. در این كندهكاریها، زنان و مردان با پوشش كامل و شبیه به لباسهایی كه اهالی كرمانشاه و سایر مناطق كردنشین بر تن میكنند، قابل مشاهده است. البته مردمان نوحی مختلف كرمانشاه، لباسهای متفاوتی میپوشند اما در دوخت اكثر آنها از قواعد خاصی پیروی میشود. مثلاً در مناطق مختلف كردستان مانند بانه، اورامان و سنندج و... نوع لباسها متفاوت است. فرهنگ پوشش نیز در نواحی مختلف، فرق دارد. برای مثال در چند سال گذشته، در شهرهای بزرگ مثل سنندج، تعداد افرادی كه با پوشش محلی در اماكن عمومی ظاهر میشوند، كمتر شده است اما در عزاداریها و مراسم عروسی، همه كردها لباس محلی میپوشند. لباسهای كردی بسیار متنوع است. كمتر از پارچههایی با رنگ تیره در لباسهای محلی كرمانشاهی استفاده میشود. زنان و كودكان بیشتر لباسهایی بر تن میكنند كه در دوخت آنها پارچههایی با رنگهای شاد به كار رفته است. البته برخی از زنان، در فصل زمستان یك قبای مخملی كه به مانتو شبیه است روی لباسهای خود میپوشند. قباها بیشتر مشكی رنگ هستند. در فصل تابستان نیز، بسیاری از زنان كرد، لباس محلی كه سلطه نام دارد و از جنس مخمل است بر تن میكنند. *مرس یكی از پوششهای زنانه مناطق كردنشین است. این لباس از نخستین پوششهای محلی است كه از نخستین پشم بره تهیه میشود. جنس پارچه این نوع لباس بینهایت نرم و لطیف است. در دوخت این لباس كه یكی از اصیلترین پوششهای ایرانی است، خیاط تمام مراحل از چیدن پشم و نخ ریسی تا آخرین مراحل دوخت را به تنهایی انجام میدهد و نمونه آن در هیچ یك از مناطق ایران یافت نمیشود و فقط ویژه كردستان است. افرادی كه در دوخت این نوع لباس تبحر دارند، پس از نخ ریسی و تهیه پارچه، نوارهای 10 سانتی متری را در كنار یكدیگر قرار داده و با نخ آنها را به شكل لباس كه شامل پیراهن و شلوار است میدوزند و یك شال از جنس همین پارچه دوخته شده را روی كمر میبندند. قیمت این لباس در حدود 300 هزار تومان است. البته پوششهای دیگری مانند كلاو، كلكه و سوخمه از دیگر لباسهای رایج زنان كردستان است. *زنان این دیار دارای یازده تکه پوشش اساسی هستند: کفش، شلوار، زیرپیراهن، جلیقه، قبا، یل، دستمال سه گوش زینتی، عمامه و روسری. ـ کفش زنان کرد از نیم تاج الوان یا چرم خام با طرحی ساده و نوک پنجه ای و اندکی نوک برگشته است. رویه کفش را معمولاً با نخهای الوان ابریشمی نقش بندی و گلدوزی شده تهیه می کنند. ـ شلوار، دارای دو ساقه و یک میان ساق پهن چهار گوش است. کمر این نوع شلوار لیفه دار است. دم پای ساقها نیز به صورت لیفه می باشد که به وسیله بندی در حدود مچ پا جمع می شود. ـ زنان کرد زیرپیراهن یا زیرپوش را معمولاً از چلوار تهیه می کنند. این زیرپوش ساده و بلند است که تا به پشت پا می رسد. آستین آن برشی معمولی است و در مچ دست با دکمه بسته می شود. ـ پیراهن زنان کرد تمام قد بلند است. از زیر بغل، مخروطی شکل به طرف پایین ادامه دارد. این نوع پیراهنها به وسیله پولک دوزی و یراقدوزی تزیین شده اند. جلیقه بانوان کرد از مخملهای الوان تهیه می شود. این جلیقه ها معمولاً دارای یراقها و نوارهای پهن هستند و با سکه ها و زیورهای طلا و نقره تزیین یافته اند. ـ قبای زنان کرد مانند پیراهن آنها تمام قد بلند است. به طوری که تا پشت پایشان ادامه دارد و از روی پیراهن پوشیده می شود. در محل اتصال یقه دکمه قیطانی دوخته می شود که یقه را به هم پیوند می دهد. ـ دستمال زینتی زنان کرد پارچه ای است از جنس توری و سه گوش که از رنگهای مختلف انتخاب می شود. ـ عمامه زنان کرد از دو قسمت تشکیل یافته است: 1ـ کلاه کوتاه یا کلگی مسطح و پولک دوزی شده 2ـ مقداری پارچه مشکی لوله شده. ـ سربند زنان کرد معمولاً از چندین تکه پارچه های ابریشمی به نام کلاغی با زمینه های سیاه و گلهای زرد و سفید تشکیل می شود. *پایبند بودن كردها به سنت و آئینهای به یادگار رسیده از گذشتگان، راز ماندگاری پیروی از الگوهای پوششی سنتی است. در دوخت این لباسها در طول سالها تغییری ایجاد نشده است. اگرچه گاهی اوقات موجی از پوششهای غربی، مناطق كردنشین را تحتالشعاع قرار میدهد، اما گذرا و كوتاهمدت است و بزرگان این مناطق اجازه نمیدهند تا بر سنتهای قدیمی كه نشانه هویت فرهنگی و ملی مردم این مرز و بوم است، گرد فراموشی بنشیند. پدران و مادران كرد، لباسهای محلی را با افتخار بر تن میكنند و بویژه در مراسم با این پوششها ظاهر میشوند تا فرزندانشان نیز از آنها الگوبرداری كنند.
مجموعه : فرهنگ ها، آداب و رسوم/ ارسال کننده: نگاه















